Zastanawiasz się nad rozpoczęciem szkolenia psychoterapeutycznego, ale nie wiesz, od czego zacząć? Gubisz się w gąszczu dostępnych podejść, szkół i nurtów terapeutycznych? To całkowicie naturalne. Dla wielu przyszłych psychoterapeutów ten etap pełen jest pytań, rozterek i niepewności. Wybór ścieżki terapeutycznej to jedna z najważniejszych decyzji zawodowych, dlatego warto podjąć ją świadomie – opierając się nie tylko na teoretycznej wiedzy, ale też na realiach pracy w gabinecie i własnych predyspozycjach.
Psychoterapia w Polsce rozwija się dynamicznie, a zainteresowanie kształceniem się w tym zawodzie rośnie z roku na rok. Jednocześnie – z uwagi na mnogość nurtów i koncepcji – początkujący adepci psychoterapii muszą nauczyć się poruszać w złożonym krajobrazie podejść, szkół i praktyk.
Każdy nurt terapeutyczny ma swoje fundamenty teoretyczne, własne rozumienie źródeł ludzkiego cierpienia i odmienne metody pracy z pacjentem. Wśród najczęściej spotykanych podejść psychoterapeutycznych w Polsce wyróżnia się nurt psychodynamiczny, poznawczo-behawioralny, gestalt, systemowy oraz podejście integracyjne.
Psychoterapia psychodynamiczna wywodzi się z tradycji psychoanalizy i opiera się na założeniu, że źródłem wielu naszych problemów są nieświadome konflikty i mechanizmy obronne, które ukształtowały się w dzieciństwie. Terapeuta psychodynamiczny analizuje relację z pacjentem, traktując ją jako pole, na którym mogą się ujawnić te nieświadome procesy. Terapia często ma charakter długoterminowy, a jej celem jest głęboka zmiana wewnętrzna i lepsze zrozumienie siebie.
Z kolei podejście poznawczo-behawioralne (CBT) koncentruje się na zależnościach między myślami, emocjami a zachowaniami. Terapeuci CBT pomagają pacjentom zidentyfikować szkodliwe schematy myślenia i nauczyć się nowych, bardziej adaptacyjnych sposobów reagowania. Terapia CBT jest zwykle krótkoterminowa, jasno zdefiniowana i skupiona na konkretnych celach – dlatego często wybierają ją osoby ceniące strukturalne podejście oraz mierzalne efekty pracy.
Psychoterapia gestalt, wywodząca się z nurtu humanistycznego, akcentuje znaczenie „tu i teraz”, doświadczenia emocjonalnego i autentycznego kontaktu między pacjentem a terapeutą. W tym podejściu ważne jest uświadamianie sobie własnych potrzeb i pragnień, a także pogłębianie kontaktu ze sobą i otoczeniem. Gestalt to podejście bliskie osobom ceniącym pracę z emocjami, cielesnością i świadomością chwili obecnej.
Psychoterapia systemowa powstała w oparciu o terapię rodzinną i koncentruje się na relacjach między członkami systemu – rodziny, pary, grupy. Zakłada, że trudności jednostki są często odzwierciedleniem zaburzonych wzorców komunikacji lub nierozwiązanych konfliktów systemowych. Podejście to znajduje szerokie zastosowanie w pracy z rodzinami, dziećmi, parami oraz w kontekście interwencji kryzysowych.
Wreszcie – podejście integracyjne, które zyskuje coraz większą popularność. Zakłada ono, że nie istnieje jedno uniwersalne podejście skuteczne dla wszystkich pacjentów i wszystkich problemów. Terapeuci integracyjni łączą różne techniki i koncepcje, tworząc elastyczny model pracy, dostosowany do konkretnych potrzeb danej osoby. Takie podejście wymaga dużej wiedzy, otwartości i gotowości do ciągłego rozwoju.
Decyzja o wyborze nurtu psychoterapeutycznego to nie tylko wybór metody – to także wybór sposobu myślenia o człowieku, rodzaju relacji, jaką chcesz budować z pacjentami, i wartości, jakie będą Ci towarzyszyć w pracy. Warto przy tym uwzględnić własne cechy osobowości, preferencje komunikacyjne oraz typ środowiska zawodowego, w którym widzisz siebie za kilka lat. Dla niektórych osób ważne będzie podejście ustrukturyzowane i jasno zdefiniowane, dla innych kluczowa będzie relacyjność, autentyczność i przestrzeń do ekspresji emocji.
Aby pomóc osobom stojącym przed tym wyborem, przygotowaliśmy na platformie PsychoMedic EDU specjalne szkolenie online: "Jak wybrać nurt terapeutyczny i być skutecznym terapeutą?”. Szkolenie prowadzone jest przez doświadczonego psychoterapeutę i pokazuje praktyczne różnice między podejściami terapeutycznymi, realia pracy w różnych nurtach oraz to, jak dopasować ścieżkę szkoleniową do siebie. Szkolenie zawiera także certyfikat uczestnictwa, który może być wykorzystany m.in. do zaliczenia godzin praktyk studenckich lub stażu.
Dodatkowo, dla osób zainteresowanych pogłębieniem praktycznej wiedzy i zdobyciem pierwszych doświadczeń zawodowych, oferujemy dwa niezwykle popularne staże: staż w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT) oraz staż psychodynamiczny. Oba programy są doskonałą okazją do nauki pod okiem praktyków, obserwacji pracy terapeutycznej oraz zadawania pytań, które często pojawiają się na początku tej drogi.
Jeśli myślisz o karierze psychoterapeuty, warto zadbać o dobre fundamenty. Dostęp do wartościowej wiedzy, praktyki i świadome decyzje – to klucz do skutecznej i satysfakcjonującej pracy terapeutycznej.
dr n. med. Katarzyna Niewińska - specjalista psychologii klinicznej, psychoterapeuta. Jej ścieżka zawodowa od początku była silnie związana z edukacją i pracą kliniczną. Kształciła się m.in. w prestiżowej Szkole Psychoterapii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, ukończyła seksuologię w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Stopień doktora nauk medycznych uzyskała w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Jej staż psychoterapeutyczny to lata pracy w wymagających ośrodkach klinicznych, m.in. w Klinice Nerwic i Zaburzeń Osobowości IPiN oraz w Fundacji ASLAN. Jest autorką publikacji naukowych i współautorką książki "Psychodrama w psychoterapii".