Interwencja Kryzysowa. Co powinien wiedzieć każdy specjalista?

W pracy psychologa, terapeuty, pedagoga czy lekarza są momenty, które wykraczają poza klasyczne ramy terapii czy poradnictwa. To sytuacje nagłe, destabilizujące, nierzadko graniczne – gdy pacjent właśnie doświadczył utraty bliskiej osoby, przemocy, wypadku lub innego wydarzenia wywracającego jego świat do góry nogami. W takich chwilach kluczowa staje się nie diagnoza, a szybka i profesjonalna reakcja. Właśnie wtedy potrzebna jest interwencja kryzysowa – niezbędne ogniwo w systemie ochrony zdrowia psychicznego, choć wciąż niedostatecznie osadzone w świadomości wielu specjalistów.

W tekście przeczytasz:

• Jak rozpoznać kryzys psychiczny?

Poznaj różnice między reakcją kryzysową a zaburzeniem – to kluczowe dla odpowiedniego wsparcia.

• Jak prowadzić rozmowę interwencyjną krok po kroku?

Zrozum strukturę skutecznej interwencji i dowiedz się, jak zachować się w sytuacji silnych emocji.

• Jak wspierać dzieci, młodzież i rodziców w kryzysie

Dostosuj język i podejście do wieku i roli osoby, której udzielasz pomocy – bez uproszczeń, z empatią.

• Dokąd pokierować dalej osobę w kryzysie?

Rola i zadania Interwenta Kryzysowego

Interwent kryzysowy nie zastępuje psychoterapeuty ani psychiatry. Jego rolą jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której osoba doświadczająca kryzysu może odzyskać choćby minimum równowagi psychicznej. W sytuacjach granicznych liczy się czas i obecność – nie chodzi o szukanie długofalowych rozwiązań, ale o zaspokojenie podstawowych potrzeb: emocjonalnej stabilizacji, poczucia kontroli, zrozumienia i ukierunkowania.

Każdy specjalista pracujący z ludźmi powinien znać podstawy prowadzenia interwencji kryzysowej. Przede wszystkim musi umieć rozpoznać, kiedy ma do czynienia z reakcją kryzysową, a nie z zaburzeniem psychicznym. Kryzys to reakcja na realne wydarzenie – intensywna, ale często przejściowa. Nierozpoznany lub źle poprowadzony, może jednak prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym np. do rozwoju PTSD, depresji.

Interwencja Kryzysowa - te kompetencje przestają być dodatkiem – stają się koniecznością.

Kluczową umiejętnością interwenta jest prowadzenie rozmowy w sposób strukturalny, ale empatyczny. Nie chodzi o "naprawianie” sytuacji, lecz o pomoc w odzyskaniu choćby fragmentu wpływu. Interwent pomaga nazwać emocje, zidentyfikować zasoby, określić, co jest do zrobienia "tu i teraz” – bez oceny, bez presji, bez zbyt szybkich wniosków. Często wystarczy uważna obecność, aktywne słuchanie i zadanie kilku odpowiednich pytań, by klient poczuł się mniej samotny i bardziej zdolny do działania.

Interwent powinien również znać zasady kierowania osoby w kryzysie dalej – do psychoterapeuty, psychiatry, Ośrodka Interwencji Kryzysowej, a w sytuacjach zagrożenia życia również do odpowiednich służb. Wiedza o lokalnych zasobach pomocowych jest tu nieoceniona.

Podsumowując, interwencja kryzysowa to narzędzie, które każdy specjalista pracujący z człowiekiem powinien mieć w swoim zawodowym "plecaku”. To nie tylko zestaw technik, ale przede wszystkim postawa – obecności, gotowości, odwagi do bycia z drugim człowiekiem w jego najtrudniejszym momencie. W czasach, gdy kryzysy psychiczne stają się coraz powszechniejsze, kompetencje interwencyjne przestają być dodatkiem – stają się koniecznością.

Jeśli chcesz zdobyć uporządkowaną, praktyczną wiedzę na temat prowadzenia interwencji kryzysowej – zarówno wobec dzieci, młodzieży, jak i dorosłych – zapraszamy Cię do udziału w naszym kursie. Dowiesz się, jak reagować adekwatnie do sytuacji, jak wspierać osoby w kryzysie oraz ich bliskich, i gdzie kierować dalej, by pomoc była skuteczna i odpowiedzialna. KLIKNIJ TUTAJ i dowiedz się więcej.

dr n. med. Katarzyna Niewińska - specjalista psychologii klinicznej, psychoterapeuta. Jej ścieżka zawodowa od początku była silnie związana z edukacją i pracą kliniczną. Kształciła się m.in. w prestiżowej Szkole Psychoterapii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, ukończyła seksuologię w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Stopień doktora nauk medycznych uzyskała w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Jej staż psychoterapeutyczny to lata pracy w wymagających ośrodkach klinicznych, m.in. w Klinice Nerwic i Zaburzeń Osobowości IPiN oraz w Fundacji ASLAN. Jest autorką publikacji naukowych i współautorką książki "Psychodrama w psychoterapii".